news Image
2016.05.07
10:30
| A A A
Yayın dadlı zəhəri

Yaz-yay mövsümünün başlaması ilə əlaqədar olaraq, hər kəs, böyükdən-kiçiyə sərinlənmək, ağız dadını dəyişmək üçün dondurma almağa tələsir. Dondurmanın tərkibində protein, karbohidrat, yağ kimi maddələrlə birlikdə A, D, E, C, və B qrupu vitaminlər, həmçinin maqnezium, fosfor, sodium, potasium, dəmir və sink kimi minerallar olduğu üçün orqanizmə xeyri böyükdür.


Bu gün ticarət şəbəkələrində, dükan-bazarlarda, restoranlarda müştərilərə geniş çeşiddə həm ölkədə, həm də xaricdə istehsal olunan dondurmalar təklif edilir. Hazırda mağazalarda qiyməti 30 qəpikdən tutmuş 50 manatadək olan müxtəlif çeşiddə dondurma satılır. Dondurmaların qiyməti ilə yanaşı onların keyfiyyəti də maraqlıdır.


Hazırda ölkə bazarına çıxarılan dondurmalar doğrudanmı keyfiyyətli, yüksək gigiyenik şəraitdə, müasir texnologiya əsasında istehsal edilib? Neçə illərdir tənqid hədəfinə çevrilən dondurma istehsalı müəssisələrində vəziyyət dəyişibmi? Ölkə bazarında satışa çıxarılan dondurmaların keyfiyyətinə təminat verilirmi? 


Movqe.az bildirir ki, Səhiyyə Nazirliyinin Gigiyena və Epidemiologiya Mərkəzinin qidalanma şöbəsinin müdiri İmran Abdullayev bizimyol-a dedi ki, daha onlar dondurmaların keyfiyyətinə nəzarət və yoxlama funksiyasını həyata keçirə bilmirlər: "01 noyabr 2015-ci il tarixindən qüvvəyə minən "Sahibkarlıq sahəsində aparılan yoxlamaların dayandırılması haqqında" qanuna əsasən, ölkə ərazisində sahibkarlıq sahəsində aparılan yoxlamalar 2 il müddətinə dayandırılıb. 


İstehlakçı hər hansı bir neqativ halla rastlaşarsa, bizə müraciət edə bilər. Həmin qanunun 1-ci maddəsinə əsasən, təhlükəsizlik qaydalarına və sanitar-gigiyenik qaydalara riayət edilməsinin yoxlanılması Səhiyyə Nazirliyi tərəfindən aparıla bilər. Amma bunun üçün İqtisadiyyat Nazirliyinin razılığı lazımdır. Onu da bildirim ki, dondurma mövsümü yeni başladığından hələlik bununla bağlı şikayət daxil olmayıb".




Azad İstehlakçılar Birliyinin (AİB) sədri Eyyub Hüseynov bildirdi ki, istehlakçı dondurmanı alan zaman birinci onun etiketinə baxsın və onun içindəki yazıları oxusun: "Sonra  məhsulun buraxılma və saxlanma müddətinə fikir versin. Yaxşı olar ki, məhsulun yararlılıq müddəti yarıdan çox keçməsin. 

Məhsulun üzərində telefon nömrəsi varsa, zəng edib dəqiqləşdirmə aparsın, bəlkə, nömrə anonimdir. Onu da bildirim ki, Azərbaycanda 20-dən çox dondurma istehsalçısı var. Üstəlik, xaricdən də ölkəyə dondurma idxal olunur. 


Dondurmanın vizual görünüşü dəyişibsə, bu o deməkdir ki, saxlanma temperaturundan artıq dərəcədə saxlanıldığı üçün əriyib və sonradan dondurulub. Belə dondurma çirklənmiş dondurma hesab olunur və mədə-bağırsaq xəstəliklərini əmələ gətirə bilər. Qablaşdırılması əyri olub, sonradan düzəldilən dondurmaların qəbulu da risklidir. Əslində dondurma satış şəbəkəsində 20 gündən çox olmamalıdır. Yalnız anbarlarda iki ay saxlanıla bilər. 


Dondurmanı çox yemək məsləhət görülmür. Yaxşı olardı ki, bir gündə 200 qramdan artıq dondurma qəbul edilməsin. Bir oturuma çox yeyilərsə, bədən temperaturu aşağı düşə və xəstəliklərə düçar ola bilər". 


Ekspert qidanın təhlükəsizliyinə nəzarət edən dövlət qurumlarının fəaliyyətini müsbət dəyərləndirmədi: "Çox təəssüf ki, ölkədə "Qida təhülkəsizliyi haqqında" qanun yoxdur. Qanun olmayan yerdə mütləq cinayət baş verir. Qidaların təhlükəsizliyinə nəzarət edən dövlət qurumları son 4 ayda passiv mövqe tutublar. Gözləyirəm ki, qarşıdan gələn yay aylarında qidadan zərhərlənmələrin sayı əvvəlki illərə nisbətən çoxalacaq. Biznes qurumları dövlət başçısı səviyyəsində onlara yaradılan şəraitdən sui-istifadə edərək istehlakçıları aldadan mal və məhsul istehsal edirlər. Bəzən də malları sertifkatlaşdırmırlar. Bizim əlimizdə siyahı var ki, burada 800 mal və xidmət sertifkatlaşdırmadan ölkənin əmtəə bazarında satılır".


E.Hüseynov bildirir ki, dondurma süd məhsuludur və Azərbaycan qanunvericiliyinə görə, onun tərkibində yağlılığı artırmaq üçün bitki yağlarından istifadə qadağandır: "Dondurmanın tərkibinə yalnız kərə yağı əlavə edilə bilər. Keyfiyyətli dondurma dilin üstünə qoyanda təzə qaymaq dadını verməlidir. Dondurma boğazda acılıq verirsə, bu o deməkdir ki, onun tərkibində kərə yağı əvəzinə bitki yağı var, ya da quru süddən hazırlanıb. Yaxud da dondurmanın saxlanma müddəti keçib".  


Terapevt Nuranə Məhərrəmova bildirdi ki, dondurmanın qəbulu zamanı bir sıra şərtlərə əməl etmək lazımdır: "Mədə xorası və mədə reflyuks xəstəliyi olan şəxslərin dondurmanı soyuq şəkildə qəbul etməsi arzuolunmazdır. Çünki bu halda mədədə turşuluq artır və bu da onların qastro-ezofageal reflyuks xəstəliyindən əziyyət çəkməsinə səbəb olur".

Avqust ayının ən yaxşı futbolçusu

RUSLAN ABIŞOV
43%
DMİTRİ BEZOTOSNI
31%
CERARD PROQNİ
5%
FİLİP OZOBİÇ
21%
1019 səs