news Image
2012.04.20
10:41
| A A A
Radikal dindarlardan gələn təhlükə sovuşmayıb
Okeanın o tayında da belə hesab edilir ki, Qafqaz ölkələri regional təhdidlər fonunda dini təriqətlər üçün cəlbedici məkana çevrilib

Milli Təhlükəsizlik Nazirliyinin son bir ay ərzində həyata keçirdiyi əməliyyatlar ölkədə qanlı aksiyalar keçirmək niyyətində olan şəxslərin zərərsizləşdirilməsi ilə nəticələndi. Verilən açıqlamalardan aparılan araşdırmalardan isə o da məlum olur ki, ölkəmizdə terror aktları törətmək istəyənlər vəhhabi təriqətinə malik şəxslərdir. Eyni zamanda onların bir qisminin əsas himayədarı maliyyə sponsoru, həmçinin silah təchizatçısı qismində isə qonşu İran çıxış edir.

Ekspertlər hesab edir ki, radikal dindarlar onların himayədarı olan dövlətlər bundan sonra da anti-Azərbaycan fəaliyyətlərini davam etdirməyə çalışacaqlar. Bu isə o deməkdir ki, Azərbaycanın müvafiq dövlət strukturları hələ belə təhlükəli qrup şəxsləri zərərsizləşdirməkdə davam edəcəklər.

Digər tərəfdən bunu şərtləndirən əsas səbəblərdən biri ümumiyyətlə radikal dindarların Qafqaza maraqlarını artan xətt üzrə inkişaf etməsidir. Vaşinqtonda mənzillənən "Carnegie" Qlobal Araşdırmalar Mərkəzinin əməkdaşı Bayram Balcı da qeyd edir ki, Qafqazda siyasi dəyişikliklər, sosial- iqtisadi problemlər regional təhdidlər fonunda son illər bölgə bəzi islamçı təriqətlər üçün cəlbedici məkana çevrilib. Onun sözlərinə görə, hətta Türkiyədə mənzillənən İslamçı hərəkatlar, xüsusən Nəqşbəndi Sufi Səid Nursinin adlarına bağlı təriqətlər region ölkələrinə, o cümlədən Azərbaycana təsir göstərməyə çalışırlar: "Onlar getdikləri ölkədə mümkün qədər geniş qüvvələr toplayır, təşkilatlanır möhkəmlənirlər".

Onun müşahidələrinə görə, xüsusilə İslamın sünni qanadını təmsil edən azərbaycanlılar arasında Türkiyədən idarə olunan dini təriqətlər geniş nüfuza malikdir.

Azərbaycanla yanaşı, Gürcüstan da İslamçı türk təriqətləri üçün yeni məkana çevrilib.

Cənab Balçı bunu xüsusilə Acarıstan vilayətinin Osmanlı İmperiyası ilə tarixi dini bağları ilə əlaqələndirir. Ancaq bu gün Tiflisdə türk təriqətləri fəaliyyət göstərə bilirlər. Lakin türk islamçılarına regiona, eləcə Azərbaycana hər hansı ciddi təhdid yoxdur. Əsas təhlükə mənbəyi vəhhabilərdən ibarət radikal dini qruplaşmalardan gəlir.

Bundan əvvəl fondda "Qafqazda Siyasi İslam" adlı konfransda Bayram Balcı Türkiyə İranın Cənubi Qafqazda dini sferada rəqabət apardığını bildirib. O, Azərbaycanda xaricdən qaynaqlanan üç başlıca dini cərəyanın - Türkiyə mənşəli süni təsisatları, iranlı şiə ayətullahların moizələri vəhhabilərin mövcudluğunu qeyd edib. Cənab Balcı Türkiyədən qaynaqlanan cərəyanın həm rəsmi, həm qeyri-rəsmi platformalarda təmsil olunduğunu bildirib. Türkiyəli ekspert cənub qonşumuzun dini zəmində Azərbaycanda mövqelərini gücləndirməyə çalışdığını diqqətə çatdırıb. Rusiyalı ekspert Aleksey Malaşenko Şimali Qafqazda güclənən islamçı cərəyan barədə həyəcan təbili çalıb. Onun sözlərinə görə, bir vaxtlar keçmiş Sovet məkanında ateizmin dayanıqlı olduğu deyilirdi regionun ərəb ölkələrindən fərqliliyi vurğulanırdı. Amma Dağıstan, İnquşetiya Kabardino-Balkar regionlarında şəriətin az qala Rusiya dövlət qanunlarını əvəzlədiyini önə çəkən Malaşenko Şimali Qafqazın Rusiyanın yerdə qalan hissəsindən radikal şəkildə fərqləndiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, sərt İslam etiketi bu regionda ayaq açıb artıq bir çox sosial müstəvilərdə özünü aşkar şəkildə büruzə verir. Buna misal olaraq, cənab Malaşenko mədrəsələrin geniş yayılmasını, qadınların çadraya bürünməsini bir çox mağazalarda spirtli içkilərin qadağan edilməsini göstərib. Rusiyalı ekspert Şimali Qafqazdakı durumun pessimizm doğurduğunu qeyd edərək, Kremlin situasiyanın öhdəsindən gəlmək imkanlarını sual altına alıb.

Konkret Azərbaycana gəlincə, xatırladaq ki, son günlər radikal dindarların ölkəmizdə fəallaşmağa çalışması aydın müşahidə edilir. Elə bu səbəbdən onlara qarşı müvafiq dövlət strukturları tərəfindən vaxtında səmərəli tədbirlər görülür.

Radikal dindarların fəallığının yüksəlməsində İran amilinin az rol oynamadığı isə məlum həqiqətdir. Ekspertlər bildirir ki, Azərbaycan tərəfi bir qayda olaraq, zaman-zaman İran xüsusi xidmət orqanlarının Azərbaycanda hazırladıqları terror aktlarını qabaqcadan müəyyən edir qabaqlayıcı tədbirlər görür. Onların fikrincə, İranla Qərb arasında münasibətlər kəskinləşdikcə İran xüsusi xidmət orqanlarının fəaliyyəti daha açıq aqressiv xarakter alacaq. Lakin onlar həm Azərbaycan xüsusi xidmət orqanlarının Azərbaycanın təhlükəsizliyi üçün qabaqlayıcı tədbirlər görmək məqsədilə faydalı məlumatları vaxtında topladığı qənaətindədir. Həqiqətən Azərbaycan xüsusi xidmət orqanlarının topladığı qabaqlayıcı məlumatlar sayəsində son illər çoxsaylı terror aktlarının qarşısı alınıb. Təbii ki, bu işdə Azərbaycanın müttəfiqləri yaxından kömək edir. Ekspertlər Azərbaycanın müttəfiqlərinin bu sahədə fəaliyyətini daha da gücləndirməsini vacib sayırlar.

Səməd CƏFƏROV

Avqust ayının ən yaxşı futbolçusu

RUSLAN ABIŞOV
43%
DMİTRİ BEZOTOSNI
31%
CERARD PROQNİ
5%
FİLİP OZOBİÇ
21%
1019 səs