news Image
2014.06.19
17:18
| A A A
Havada təhlükə-Həkimlər həyəcan təbili çalır

Ca­­mız is­ti­ so­yuq­dan da­ha da­vam­ ol­sa da, qız­mar yay gün­­ri də səhhətimizə təsrisiz ötüşmür. Movqe.az isti hava şəraiti ilə bağlı mütəxəssislərin tövsiyyəsini təqdim edir. H­əkim­lər bu gün­lər in­san­la­rı sağ­lam­lıq­la­rı­na qar­şı da­ha diq­qət­li ol­ma­ğa ça­ğı­rır. Çünki, is­ti ha­va şə­rai­ti ilk növ­bə­də ürə­yi zə­if adam­la­ra mən­fi tə­sir gös­tə­rir. Terapevt Gül­na­rə Ağa­ye­va­nın  sözlərinə görə, is­ti ha­va şə­rai­ti hət­ta bə­zi ürək xəs­tə­lə­ri­ni kri­tik du­ru­ma sa­la bi­lər: "Xü­su­si­lə də ürək ça­tış­maz­lı­ğı olan in­san­la­rın və­ziy­yə­ti yay ay­la­rın­da xey­li pis­lə­şir. Bu ­ziy­­tin ya­ran­ma­­na əsas ­bəb isə is­ti­ tər­­ va­si­­si­ in­san or­qa­niz­mi­nin xey­li miq­dar­da su duz itir­­si­dir. Yay­da ürək xəs­­li­yi olan in­san­lar­da arit­mi­ya eh­ti­ma­ da ar­tır ki, bu da ürək ça­tış­maz­­ğı olan xəs­­­rin əsas ölüm ­bəb­­rin­dən bi­ri­dir. Arit­mi­ya­la­rın kəs­kin­ləş­­si­ isə elek­tro­lit po­zul­ma­la­ ­bəb olur. İs­ti ha­va şə­rai­tin­ ­nəf­füs sis­te­min­ prob­le­mi olan xəs­­lər öz­­ri­ni pis hiss edir­lər. Bu on­la­rın psi­xo­lo­gi­ya­­na mən­fi ­sir gös­­rir".

H­əkim məs­­hət ­rür ki, qar­şı­da­ is­ti gün­lər­ ürək xəs­­li­yi olan in­san­lar ilk növ­­, ­bul et­dik­­ri qi­da­ya diq­qət ye­tir­sin­lər: "Xü­su­si­ , or­ta yaş­ in­san­lar qi­da­dan ­ ya­ğı­ çı­xart­ma­, mal əti on­dan ha­zır­la­nan ye­mək­lər­dən uzaq dur­ma­­dır­lar. Daha çox mey­ ­­vəz­dən ha­zır­la­nan ye­mək­­ üs­tün­lük ve­ril­­li­dir. Yay ay­la­rın­da ürək xəs­­lik­­ri olan­la­ra ha­va­nın ­rin vax­, ­hər ax­şam sa­at­la­rın­da ­zin­ti­ çıx­maq da fay­da­­dır.

Ya­yın is­ti gün­­rin­ ­nəş şüa­la­­nın ­si­rin­dən da­ha çox eh­ti­yat­lan­maq la­zım­dır. Bu gün­lər sa­at 12:00-dan 16:00-a ki­mi ­nün al­tın­da qal­ma­ma­ğa ça­­şın. Çün­ki ­nəş şüa­la­ açıq ha­va­da uzun müd­dət olan hər ­ pis ­sir gös­­ gün­vur­ma­ya ­bəb ola bi­lər".

Gül­na­rə Ağa­ye­va­nın söz­lə­ri­nə gö­rə, gün­vur­ma çox vaxt ürək bu­lan­ma­sı, qus­ma, baş­gi­cəl­lən­mə­si, baş ağ­rı­sı, rən­gin ava­zı­ma­sı ilə mü­şa­yi­ət olu­nur. Bu za­man gün vu­ran in­san hət­ta hu­şu­nu da iti­ bi­lər. H­əki­min söz­­ri­ ­, gün­vur­ma ­ti­­sin­ be­yin da­mar­la­­nın da­ral­ma­, ­ri da­mar­la­­nın ge­niş­lən­­si, təz­yi­qin aşa­ğı düş­­si, güc­ tər­­ ­­bin­dən qa­nın qa­­laş­ma­ baş ve­ bi­lər. Ümu­mi­lik­ xəs­­nin ­ziy­­ti onun ­nün al­tın­da ­dər qal­ma­sın­dan ası­­dır. H­əkim ­­­hət ­rür ki, gün vu­ran in­sa­ dər­hal ­rin köl­­li ­ka­na ke­çirt­mək la­zım­dır. Əgər ürək­bu­lan­ma qus­ma var­sa xəs­ huş­suz ­ziy­yət­­dir­, onun ba­şı­ ya­na çe­vir­mək la­zım­dır ki, qus­ma küt­­­ri ­fəs yo­lu­nu tut­ma­sın. Xəs­­nin hu­şu özün­­dir­, ona ilıq ma­ye içirt­mək olar:"Dədə-ba­ba­la­­mız ­mi­şə gün vu­ran ada­ma ay­ran, qa­tıq­la ­mək edib­lər. Çün­ki tər­­ za­ma­ in­san ­­ni çox­lu duz iti­rir. Çox vaxt xəs­­nin ­ziy­­ti­nin kəs­kin­ləş­­si məhz bu ­bəb­dən baş ve­rir. Bu ma­ye­lər isə ­dən­ du­zun bər­pa­­na ­mək edir. Gün­vu­ran a dam­la­ra sis­tem şək­lin­ 1-1,5 lit­ ya­xın ma­ye ­çü­rül­­li­dir. Xəs­­nin tem­pe­ra­tu­ru­nu aşa­ğı sal­maq üçün onun ­­ni­ni buz­la su ilə sil­mək la­zım­dır. Bu məq­səd­ da­mar­la­rın, bud ar­te­ri­ya­la­­nın üzə­ri­, qol­tuq al­­na, bo­yu­na buz da qo­yu­la bi­lər. Kim­­vi pre­pa­rat­la­ra ­lin­, gün vu­ran in­sa­na yar­dım gös­­rən ­kim be­ mad­­lər­dən is­ti­fa­ et­­miş­dən əv­vəl xəs­­nin or­qa­niz­mi­nin ­ziy­­ti­ni ­qiq öy­rən­­li­dir: "Əgər xəs­­nin ürək fəa­liy­­ti ­if­dir­, bu za­man ona ka­fe­in, kor­dea­min vu­rul­ma­­dır. Am­ma xəs­­nin təz­yi­qi yük­sək­dir­, ­bii ki, bu pre­pa­rat­lar­dan is­ti­fa­ et­mək ol­maz".

H­əki­min söz­­ri­ ­, gün­vu­ran adam­la­ bir müd­dət ­rin otaq­da, ya­taq şə­rai­tin­ sax­la­maq la­zım­dır: "La­zım ­lər­, be­ xəs­­lər qos­pi­ta­li­za­si­ya olu­nur on­la­rın sta­sio­nar müa­li­­si apa­­lır. Xəs­­nin hu­şu özün­ ol­ma­yan­da isə onu müt­ləq rea­ni­ma­si­ya şə­rai­tin­ müa­li­ et­mək la­zım­dır".

G.Ağa­ye­va­nın söz­­ri­ ­, gün­vur­ma ölüm­ ­ti­­­ bi­lər:"­­lən, əgər xəs­ hi­per­to­nik­dir­, ­nün al­tın­da qal­ma­ğın ­ti­­sin­ on­da bey­ qan­sız­ma baş ve­ bi­lər. Gün­vur­ma­dan ürə­yi ­if olan­la­rın in­farkt ke­çir­­si müm­kün­dür".

H­əkim de­yir ki, ümu­mi­lik­ ­nəş şüa­la­ təz­yi­qi, ürək-da­mar sis­te­min­ prob­lem­­ri olan­lar da­ha tez pis ­sir gös­­rir. Şə­kər­dən, on­ko­lo­ji xəs­­lik­lər­dən, piy­lən­­dən əziy­yət çə­kən­lər qız­mar gün­lər­ eh­ti­yat­ ol­ma­­dır­lar. H­əki­min söz­­ri­ ­, ümu­miy­yət­, hər kəs qız­mar yay gün­­rin­ ən azı 2 litr ma­ye ­bul et­­li­dir ki, or­qa­nizm is­ti­ ­qa­vi­mət qa­bi­liy­­ti­ni itir­­sin.


Avqust ayının ən yaxşı futbolçusu

RUSLAN ABIŞOV
43%
DMİTRİ BEZOTOSNI
31%
CERARD PROQNİ
5%
FİLİP OZOBİÇ
21%
1019 səs