Əlaqə Arxiv
news Image
2013.02.13
16:20
| A A A
Havalar kənd təəssərüfatı üçün ciddi təhdidə çevrilir
Vahid Məhərrəmov: «Bu gün aqrar sahədə, bitkiçilikdə əkilmiş bitkilər biotik və abiotik streslərə məruz qalıb» Sabir Vəliyev: «Bu cür hava şəraiti kənd təəssərüfatı üçün heç bir fəsad yarada bilməz»

Havada qış üçün xarakteri olmayan temperaturun müşahidəsi əksrə mütəxəssilərə görə kənd təsərrüfatına təsirsiz ötüşməyəcək. Artıq temperaturun fevral ayı üçün xarakterik formada keçməməsi meyvə ağaclarının oyanmasına səbəb olub.

Artıq bölgədə quş üzümü, qarağat, zoğal, fındıq kimi meyvə ağaclarının tumurcuqları oyanıb. Müşahidələr əsasında temperaturun normada 9-11 dərəcə yüksək olduğu məlum olub. Əgər havalar bundan sonra kəskin şaxtalı keçərsə sözügedən meyvə ağacları ziyan görəcək. yağıntını az olması isə səpilən toxumlara təsirsiz ötüşmür.

Məsələ ilə bağlı kənd təsərrüfatı üzrə ekspert Vahid Məhərrəmov Mövqe.az-a bildirib: "Artıq havaların belə keçməsi kənd təsərrüfatı üçün ciddi problemlər yaradıb. Bu mənada ki, əvəllər əgər səpindən sonra yağış yağırdısa, əkin sahələrində payızlıq buğdanın səpinindən sonra taxılçılıqda deməli, bitkinin normal inkişafına səbəb olurdu. Yaz mövsümünə qədər havaların nisbətən soyuq keçməsi sakitlik fazasını, yəni bitkinin inkişafını dayandırırdı. İndi isə havaların isti keçməsi həm suya olan təlabatı artırdı, bir çox regionlarda isə su qıtlığı ilə əlaqədar bu il təsərrüfatlarda suvarma işləri aparılmadı. Elə bu səbəbdən də əlimizdə olan məlumata görə həmin sahələrdə toxum çürüyüb və o sahələrdə məhsuldarlıq ümumiyyətlə gözlənilmir. Hardakı suvarma işləri aparılıb orda isə havanın isti keçməsi inkişafa gətirib çıxardıb. O inkişaf prosesinin də davamı üçün havaların çox isti keçməsi lazım idi. Artıq havanın bitkiyə lazım olan qədər inkişafını təmin edəcək istilik olmadığı üçün bu inkişaf təmin olunmadı. Hal-hazırkı dövrdə inkişaf var, ancaq sürətli deyil. Bunun özü də bitkinin toxumunda olan qida maddəsinin bu müddət ərzində sərf olunmasına sonradan isə inkişafı üçün lazım olan maddədən məhrum olunmasına gətirib çıxarıb. Təəssüflər olsun ki, havanın belə mülayim keçməsi bəzi ağacların erkən tumurcuqlanmasına səbəb olub. Havalar bu cür mülayim keçərsə, biz erkən məhsul əldə edə bilərik. Amma havaların belə mülayim keçmə ehtimalı çox azdır. Çünki qarşıdan kiçik və böyük çilə gəlir və havalar mütləq soyuyacaq. Belə olan halda erkən açan tumurcuqlar məhv olacaq. Bu da bizim meyvəçilikdə məhsuldarlığa da ciddi təsir edəcək, yəni məhsuldarlığı azaldacaq".

Ekspert kənd təsərrüfatında zərərvericilərin vüsət aldığını vurğulayıb: "Bu gün zərərvericilər kifayət qədər geniş yayılıb. Fermerlər zərərvericilərlə mübarizə aparmaq üçün bizə üz tuturlar. Əkin sahələrində taxıl böcəyi geniş vüsət alıb. Taxıl böcəyi torpağın üst qatına çıxan cücərtini tamamilə məhv edir. Yəni bu gün aqrar sahədə, bitkiçilikdə əkilmiş bitkilər biotik və abiotik streslərə məruz qalıb. Biotik- stress xəstəliklərin, zərərvericilərin təsiri nəticəsndə əmələ gəlir, abiotik stresslər isə havanın bu cür keçməsindən( nə bitkini inkişafdan dayandırır nə də ki, ona inkişaf üçün imkan yaradır) əmələ gəlir. Abiotik üsul bitkinin normal inkişafına yox, bitkinin toxumunda olan qidanın lazımsız olaraq sərfinə gətirib çıxarır ki, bu da sonrakı mərhələdə ümumiyyətlə məhsuldarlığa çox böyük mənfi təsir göstərir. Yəni taxılçılıqla bağlı bunu demək olar.

"Bugün qoyunçuluqda, heyvandarlıqda ciddi problemlər var" deyə məlumat verən ekspert əlavə olaraq bildirib: "Yağışlar yağmır. Əgər yağış yağsaydı otlaqlar, örüşlər inkişaf edərdi, ot əmələ gələrdi. Bugün qoyunçuluqda, heyvandarlıqda ciddi problemlər var. Bu da onunla bağlıdır ki, yağışların yağmaması otların lazımınca göyərməsinə gətirib çıxartmayıb. Bu da yemlə bağlı problemlər yaradıb. Aqrar sahədə yemçiliyə, taxılçılığa bu cür havanın keçməsinin ciddi fəsadları olmuşdur".

Ekspert havanın yüksək tempuratırının kənd təəssərüfatı üçün təhlükəli olduğunu qeyd etsə də Azərbaycan Respublikasının Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin bitkiçilik şöbəsinin müdiri Sabir Vəliyev havaların çox normal keçdiyini və bu cür hava şəraitinin kənd təsərrüfatına heç də ziyan olmadığını qeyd edib: "Bu cür hava şəraiti kənd təəssərüfatı üçün heç bir fəsad yarada bilməz. Əksinə havalar çox yaxşıdır. Tempuratur 20-25 olarsa belə də problemlər ola bilər".

Sizin Reklam Yeriniz