Kiçik və orta sahibkarlığın vəziyyəti
Məlumdur ki, Azərbaycanda sahibkarlığın inkişafı ilə bağlı
Sahibkarlığa Kömək Milli Fondu fəaliyyət göstərməkdədir. İl ərzində
bu fond kiçik və orta sahibkarlara təxminən 130 milyon manat vəsait
paylayır. Bu fəaliyyət çox müsbət haldır. Amma fondun verdiyi
kreditlər o qədər də ürəkaçıcı deyil. Kreditlər var ki, onların
qiyməti 3 - 5 milyondur. Kiçik sahibkarlar isə bunu ödəmək və idarə
etmək qüvvəsində deyillər. Xarici təcrübədə görürük ki,
sahibkarlara yardım fondlarında əsas prioritet və hədəf, kiçik və
orta sahibkarlardır. Böyük sahibkarlar onsuz da bu yerə çatanadək
kiçik və orta sahibkarlıq formasından keçiblər. Bundan başqa,
Azərbaycanda başlanğıc kreditlər yoxdur. Mütləq sahibkar nəsə girov
qoymalıdır. Amma Azərbaycanda başlanğıc kreditləri təmin
olunmalıdır. Məsələn, ABŞ-da bu istiqamətdə sahibkarlara kömək üçün
Kiçik Sahibkarlıq İdarəsi xətti ilə 15 cür kreditlər təklif olunur.
Burada həmçinin vergi güzəştlərinin də rolu vacib məsələdir. Hansı
ki, vergi güzəştləri hüquqi və fiziki şəxsin dövriyyəsinə uyğun
formalaşdırırlır. Bu gün Azərbaycanda sadələşdirilmiş vergi tətbiq
edilir ki, bu da Bakı şəhərdinə kiçik və orta sahibkarlar üçün 4,
regionlarda isə 2 % dir. Amma kiçik və orta sahibkarlğın inkişafı
üçün sadələşdirilmiş vergi sistemin tətbiqi müsbət haldır.
Sadələləşdirilmiş vergi sistemi kiçik və orta sahibkarları, ən
azından əlavə dəyər vergisindən (ƏDV) azad edir. Yəni, sahibkar
artıq bir vergi ödəyir. Bu baxımdan o, kiçik və orta sahibkarlığın
inkişafını sürətləndirən və stimullaşdıran amillərdən biridir.
Bundan başqa, yerli və xarici kiçik və orta sahibkar arasında
tədbirlər, konfranslar təşkil olunmalı, sahibkarların xarici
təcrübədən istifadə etməsinə şərait yaratmalı, sahibkarlar arasında
şəbəkələşmə üzrə təlimlər keçirilməlidir.