Vaxtaşırı ticarət mərkəzlərində yer haqlarının baha olması ilə bağlı müxtəlif fikirlər səslənir. Satıcılar yer haqlarının baha olduğunu əsas gətirməklə satdıqları məhsulların qiymətlərini də yüksəldirlər. Bu tendensiyanın aradan qaldırılması üçün müxtəlif təkliflər səslənir.
Onlardan biri də odur ki, paytaxtdakı yerlərdən asılı olaraq ticarət mərkəzləri üçün hər kvadratmetrə görə ayrıca yer haqqı müəyyənləşsin. Belədə narazılıqlara da son qoyular və qiymətlər də müəyyən qədər ucazlaşar. Görəsən, bu təklifə ekspertlərin münasibəti necədir?
Kənd təsərrüfatı üzrə mütəxəssis Vahid Məhərrəmov sözügedən təklifin reallaşma ehtimalının olmadığı qənaətindədir: "Bakı şəhərindəki satış bazarlarında yerdən asılı olaraq hər kvadratmetr üçün yer haqqının müəyyənləşdirilməsi məsələsi bir qədər problemlidir. Mümkün olan iş deyil. Paytaxtda şəhərin mərkəzi, mərkəzdən kənar, əhalinin sıx yaşadığı və s. bu tip yerlər vardır. Bunlardan asılı olaraq bazarlarda da qiymətlər fərqli olmalıdır. Qiymətləri də bazar münasibətləri müəyyənləşdirməlidir. Bazar isə qiymətləri orada rəqabətin olduğu şəraitdə müəyyənləşdirir. Azərbaycan şəraitində isə bazardakı vəziyyət bir qədər fərqlidir. Həmin böyük bazarlar bəzi imkanlı adamlar tərəfindən alınıb və onlar da istədikləri qiymətləri diqtə edirlər. Hər halda çalışmaq lazımdır ki, bu sahədə rəqabət olsun. Rəqabət olduğu təqdirdə isə yerindən asılı olaraq qiymətlərin, yer haqlarının neçəyə başa gəldiyini bazar daha dəqiq müəyyənləşdirəcək".
Ekspert Cümşüd Nuriyev də bazar iqtisadiyyatı şəraitində yerlərdən asılı olaraq hər kvadratmetrə yer haqqının müəyyənləşdirilməsinin mümkün olmadığını dedi: "Yerlərdən asılı olaraq bazarda hər hər kvadratmetrə görə yer haqqının müəyyənləşdirilməsi baş tutan iş deyil. Yaxşı olar ki, bazardakı qiymətləri tənzimləmək üçün ayrı-ayrı iş adamlarına müəyyən güzəştlər edilsin. Düzdür, Azərbaycanda sahibkara kifayət qədər güzəştlər edilir. Amma həmin sahibkar birdən-birə varlanmaq eşqinə düşdüyündən bazarda da yüksək qiymətlər müəyyənləşdirirlər. İcarə haqqının yuxarı qiymətlə müəyyənləşməsi fonunda isə bazarda satılan məhsulların da qiyməti qalxır. Dövlət sahibkarlara istənilən qədər şərait yaratsa da, onlar maariflənmədiyindən yenə də öz maraqlarını hər şeydən üstün tutub yer haqlarının aşağı salınmasına heç bir halda getməyəcəklər. Ona görə də problemdən çıxışın, bazardakı qiymətlərin aşağı salınmasının ayrı yolu fikirləşilməlidir. Lisenziyalaşdırmaq, kvotalaşdırmaq, yerin sahəsindən asılı olaraq sahibkarlara vergi güzəştləri tətbiq oluna bilər ki, böyük bazardar daha az vergi versin. Yəni yer sahiblərini stimulaşdırmaq lazımdır ki, onlar da bazardakı yer haqlarının aşağı salınmasında maraqlı olsunlar. Həmçinin, sahibkara qısa müddətli aşağı faiz verməklə də onu icarə haqqını aşağı salmağa meylləndirmək olar. Eyni zamanda, İqtisadi İnkişaf Nazirliyinin xəttilə, 51 faizi dövlətə məxsus olmaq şərtilə, icarədarların siyahısını tutub, onlarla birlikdə yeni satış yerləri açmaq da mümkündür".