Uşaqlar üçün böyüyən oyuncaq təhdidi

4 Fevral 2013 17:10 (UTC+04:00)

Uşaqları sevindirmək, onları xoşbəxt etmək üçün ən sadə üsul onlara hədiyyə olaraq oyuncaq təqdim etməkdir. Bəs görəsən, valideynlər oyuncaq alarkən onun keyfiyyətinə, necəliyinə, hansı ölkənin məhsulu olduğuna diqqət edirlərmi?!

Bununla bağlı Movqe.az saytına açıqlamasında sosioloq Əhməd Qəşəmoğlu bildirib: "İlk baxışdan bu məsələ çox primitiv görünsə də, əslində, olduqca mühümdür. Çünki, gələcək nəsil, Azərbaycanın taleyini həll edəcək olan insanlar dünyaya göz açıb-açmamış, dünyanın səsini hiss edib-etməmiş oyuncaqlarla təmasda olurlar. Hətta 3-4 günlük uşağın beşiyi başında rəngli, müxtəlif səs çıxaran oyuncaqlar asırlar. Ona görə oyuncaq məsələsinin arxasında çox böyük fəlsəfi məsələ durur. Ömrün ilk günlərində hər anın o qədər dəyəri var ki, insan sürətlə psixolojı və mənəvi cəhətdən formalaşmağa başlayır. Hər bir millətin öz mənsubiyyətinə, mentalitetinə, fəlsəfəsinə, tarixinə uyğun oyuncaqlarının olması əlahiddə məsələdir. İndiki dövrdə isə bizim bazarları daha çox Çin və yaxud da Qərbdən gələn oyuncaqlar ilə doldururlar. Zaman-zaman məlum olur ki, o oyuncaqların təşkil olunduğu maddələr belə çox ziyanlı və təhlükəlidir. Hətta oyuncaqlar zəhərlənmə və allergiya verən maddələrdən düzəldilir. Oyuncaqlarda olan rəng kombinasiyası uşağın birbaşa beyninə çox güclü təsir göstərir, intellektual sisteminin formalaşmasına maneçilik edir. Əgər oyuncaqlar daha milli, mənəvi dəyərlərə malik olub, intellektin formalaşmasında rol oynasa, çox gözəl, ürəkaçan fakt olar. Biz oyuncaq məsələsi üzərində olduqca ciddi dayanmalıyıq. Biz şərqliyik. Şərqlilər daha çox təbiətə, açıq rənglərə meyillidir. Qərbdən isə bizə bəzən uşaqların psixikasını pozan elementlərlə zəngin olan oyuncaqlar buraxırlar. Bir var uşağın beynini qızılgül ilə formalaşdırasan, bir də var ki, əcaib, qorxunc heyvanlarla formalaşdırasan. Oyuncaq məsələsi həm də siyasi, ideolojı bir məsələdir. Təsəvvür edin bir qız uşağı qucağına aldığı gəlincik abırlı-həyalı, normal vəziyyətdədir. Bir də var ki, bir lüt barbi və yaxud da yarıçılpaq erotik gəlinciklər...Şişirdilmiş yanaqlar, dodaqlar və s. Uşaq uşaqdır, körpədir, biz onu gələcəkdə hansı şəkildə görmək istəyiriksə, onu o mühitə uyğun formalaşmasına zəmin yaratmalıyıq. Əslində, oyuncaqlar gələcəyə aparan yolda mayak rolunu oynayır".

Sosioloq Azərbaycanda hələ ki, milli mənsubiyyətimizə xas olan oyuncaqların hazırlanması prosesinin baş verməməsinin səbəblərindən də danışıb: "Buna texnologiya lazımdır. Çünki indi bu cür vəziyyətdə oyuncaq istehsal edə bilmərik.Bazara girmək üçün düşünülmüş addımlar atmaılıyıq. Çünki bazar ucuz və keyfiyyətsiz Çin oyuncaqları ilə doludur. Biz keyfiyyətli və baha oyuncaqlar təqdim etsək, alıcıların ucuz oyuncaqlara üstünlük verəcəkləri danılmazdır. Bu, məsələnin bir tərəfidir. Digər tərəfdən isə bizdə bu işin fəlsəfəsi və elmi ilə məşğul olan mütəxəssilər yoxdur. Oyuncaq kiminsə təxəyyülünün məhsulu ola bilməz. Bunun arxasında ciddi elmi, estetik, psixolojı, pedoqojı tədqiqatlar dayanır. Bu kompleks bir məsələdir. Həmçinin dövlət buna subsidiya verməlidir, milli oyuncaqları hazırlayan təşkilatlara pul ödəməlidir ki, oyuncaqlar ucuz olsun".