Suriyada uzanan müharibənin ölkəmizə də birbaşa olmasa da müəyyən dolayı təsirlərinin olması özünü getdikcə daha aydın formada büruzə verir. Söhbət müharibənin uzanması fonunda suriya ermənilərinin Qarabağa köçrülməsindən gedir. Məsələyə növbəti dəfə xarici işlər nazirinin müavini Araz Əzimov da toxunub.
Bununla bağlı o qeyd edib ki, Suriya ermənilərinin Azərbaycanın işğal edilmiş ərazilərinə köçürülməsi öləkmizi narahat edir. O bildirib ki, bununla bağlı Türkiyəyə də müraciət etmişik: "Söhbət ondan gedir ki, Türkiyə öz sərhədində Suriyadan olan ermənilər üçün bir məntəqə açıb. Bununla da Türkiyə onları öz ərazisində yerlə təmin edir və üçüncü ölkəyə getmələrinə yol açır. Bununla Türkiyə özünü BMT-nin qaçqınlarla bağlı konvensiyasının tələblərinə uyğun aparır. Amma digər tərəfdən həmin qaçqınlar arasında terroristlər, diversiya keçmək üçün qaçqın donu geyinmiş missiyaları həyata keçirənlər də olur. Belə təcrübələr olub və bu bizi narahat edir".
A.Əzimov Suriyadan qaçqınların çıxmasının normal olduğunu və Azərbaycanın bunun əleyhinə olmadığını da bildirib: "Suriyalı ermənilərin Ermənistana gəlməsinə də etirazımız yoxdur. Amma onlar nədənsə sonradan Ermənistan ərazisində qalmır və Azərbaycanın işğal olunmuş ərazilərinə köçürülür. Hazırda Ermənistanda 1,5 milyon nəfər əhali qalıb və İrəvanın özü də bu rəqəmə etiraz eləmir.
Deməli, Ermənistanda kifayət qədər boş yerlər var və bu cür hərəkət etməklə Ermənistan başqa məqsədlər güdür. Əgər Ermənistan demoqrafiyanı bir az olsa da düzəltmək istəyirsə Suriyadan gələn erməniləri öz ərazisində yerləşdirsə yaxşı olar".
Nazir müavini Qarabağ müharibəsi zamanı Suriyada təcrübə keçmiş bir dəstənin Azərbaycana qarşı vuruşduğunu da diqqətə çatdırıb. "Etibarlı mənbənin faktına görə, 1993-cü ildə 300 nəfərlik Suriyadan olan terror təcrübəsini öyrənmiş bir bölük Dağlıq Qarabağda Azərbaycana qarşı vuruşub. Biz bu faktları nəzərə alıb narahat oluruq.
Bu, sadəcə, qeyri-qanuni məskunlaşma deyil. Hətta belə olsa da biz narahatıq. Çünki yeni məskunlaşma aparılır və bizə qarşı humanitar maneə yaranır. Sonra da onun əsasında erməni stilində spekulyasiyalar ola bilər".
Son məlumatlara görə isə, Ermənistan Ordusu tərəfindən işğal olunmuş Azərbaycan ərazilərində Suriyadan qaçmış 100-ə yaxın erməni ailəsi yerləşdirilib Dağlıq Qarabağda, Kəlbəcər və Laçın rayonları ərazilərində məskunlaşdırılmış erməni ailələri Suriyada baş verən silahlı toqquşmalarla əlaqədar ölkəni tərk edərək Ermənistana sığınıblar. Ermənistan isə qaçqın ailələri işğal etdiyi Azərbaycan ərazilərində məskunlaşdırıb. İşğal altındakı Azərbaycan ərazilərində yerləşdirilmiş erməni ailələrinin mənzil və yardımlarla təmin olunduğu bildirilir.
Onu da qeyd edək ki, ötən ildən Ermənistan hökuməti ölkəyə köçmək istəyən Suriya erməniləri üçün vətəndaşlıq alma prosedurunu sadələşdirib. İrəvan bildirir ki, Suriyada baş verən son hadisələrlə əlaqədar minlərlə Suriya və Livan ermənisi vətəndaşlıq almaq xahişi ilə Ermənistan hakimiyyətinə müraciət ediblər. Ermənistan rəhbərlyi isə Suryia ermənilərinin buraya, oradan da Qarabağ köçrülməsi istiqamətində fəaliyyətini genişləndirməkdədir.
Əlavə edək ki, rəsmi rəqəmlərə görə, Suriyada 100 minə yaxın erməni yaşayır. Onlar əsas etibarilə Dəməşq və Hələb kimi iri şəhərlərdə məskundurlar. Suriyadakı son hadisələrin fonunda Ermənistan hökuməti onları Ermənistana gəlməyə təşviq edir, bu hesabla ki, onların bir hissəsini hətta Dağlıq Qarabağda yerləşdirsin. İrəvanda, yəqin, bunun fərqindədirlər ki, ölkədə qalmış 1,7 milyon civarında əksərən yaşlı əhali Güney Qafqazda hadisələrin gözlənilməz inkişafı qarşısında çox zəif kütlədir. Odur ki, indiki status-kvonun saxlanacağı, müharibə olmayacağı proqnozları ilə Suriya və Livan ermənilərinin müəyyən qismi şirnikləndirilə bilər. Azərbaycan Ermənistan rəhbərliyinin belə bir gedişinə hazır olmalı, lazım gələrsə, hərbi gücdən istifadə etməlidir.
İstanbuldakı Bahçeşehir Universiteti Strateji Araşdırmalar Mərkəzinin rəhbəri Ərcan Çitlioğlu isə xatırladır ki, Azərbaycan torpaqlarının Ermənistan tərəfindən işğalını bütün dünya qəbul edib, torpaqların qeydsiz-şərtsiz işğaldan azad edilməsinə dair BMT Təhlükəsizlik Şurasının 4 qətnaməsi var. Ermənilərin nəinki Suriyadan, başqa yerlərdən də Dağlıq Qarabağa köçürülərək oradakı demoqrafik vəziyyətin dəyişdirilməsi cəhdinə Azərbaycanın qətiyyətlə müdaxilə etmə haqqı var, dünyanın da bunu qəbul etməsi mümkün deyil.